Meer kmo’s dan ooit, maar ondernemerschap staat onder druk
April 2026 - België telt vandaag meer kmo’s dan ooit. In 2024 waren er 1,37 miljoen kleine en middelgrote ondernemingen actief. Dat record bevestigt dat ondernemerschap nog altijd leeft in ons land. Toch ook minder goed nieuws: de groei vertraagt, steeds meer ondernemingen stoppen en de financiële buffers van veel kmo’s staan onder druk. Dat blijkt uit het nieuwe KMO-Rapport 2025 van UNIZO, GraydonCreditsafe en UCM.
Vooral in Vlaanderen blijft het aantal kmo’s het grootst, goed voor meer dan de helft van alle ondernemingen in België. Maar de aangroei van nieuwe bedrijven verloopt trager dan enkele jaren geleden. Waar het aantal kmo’s in 2020 en 2021 nog met meer dan 3 procent groeide, ligt dat tempo vandaag rond 1,6 procent. Tegelijk stoppen steeds meer ondernemingen: in 2024 zetten ruim 101.000 kmo’s hun activiteiten stop, waarvan meer dan 11.000 failliet gingen.
Dat wijst op een duidelijke spanning in het ondernemersklimaat. Nieuwe bedrijven blijven ontstaan, maar het wordt moeilijker om ze duurzaam uit te bouwen.
Kleinere werkgevers verdwijnen
Een opvallende trend is de verschuiving in het bedrijfslandschap. Het aantal zelfstandigen zonder personeel groeit, net als het aantal grotere kmo’s. Maar ondernemingen met één tot vier werknemers verdwijnen steeds vaker.
Voor veel ondernemers blijkt de stap naar werkgeverschap steeds zwaarder te worden. Hogere loonkosten, complexe regelgeving en administratieve verplichtingen maken het moeilijker om personeel aan te nemen. Daardoor kiezen veel ondernemers ervoor om alleen te blijven werken of hun groei uit te stellen.
Dat is problematisch voor de economie, omdat doorgroeiende kmo’s traditioneel een belangrijke motor zijn voor jobcreatie.
Buffers raken uitgeput
Naast structurele uitdagingen kampen veel ondernemingen ook met een zwakkere financiële positie. De voorbije jaren werden kmo’s geconfronteerd met een opeenvolging van schokken: eerst de pandemie, daarna de energiecrisis en stijgende grondstofprijzen. Veel bedrijven gebruikten hun reserves om die periodes te overbruggen of om noodzakelijke investeringen te blijven doen.
Vandaag blijkt dat die buffers in veel gevallen sterk geslonken zijn. Een aanzienlijk deel van de kmo’s zou moeite hebben om een nieuwe economische schok op te vangen. In Vlaanderen heeft ongeveer 1 op 17 kmo’s een verhoogd risico op faling; in Brussel ligt dat aandeel zelfs rond 1 op 10.
Ondernemen is duurder geworden
De kostenstructuur van bedrijven is de voorbije jaren ook structureel veranderd. Lonen stegen tussen 2022 en 2025 met bijna 20 procent. Energieprijzen liggen nog altijd hoger dan vóór de energiecrisis, en ook financiering werd duurder door hogere rentevoeten.
Voor ondernemers betekent dat dat er minder marge overblijft om reserves op te bouwen of nieuwe investeringen te doen. Veel bedrijfsleiders merken bovendien dat hun klanten zelf meer op prijs letten, waardoor prijsverhogingen moeilijker door te rekenen zijn.
Ondernemen draait daardoor steeds minder alleen om hard werken. Het wordt ook steeds meer een kwestie van scherp rekenen, kosten beheersen en strategisch omgaan met risico’s.
